De Houthalense Serap Can (39), getrouwd en mama van twee dochters, heeft voor de derde keer kanker. Elke week geeft ze een kijk in haar hart en deelt ze ervaringen van een andere patiënt. Deze week vertelt ze Billie over hoe mensen de neiging hebben om in de nabijheid van iemand die ziek is te zwijgen over hun problemen. Met goede bedoelingen, om hen ‘te sparen’. Maar met die stilte creëer je ook afstand, zegt Serap Can.
Sinds ik ziek ben, hoor ik vaak het woord sparen. Ik bedoel niet geld aan de kant zetten voor een later moment. Ik heb het over elkaar sparen, zeker in tijden van nood. Kort gezegd: gezonde mensen sparen een zieke, omdat ze hem niet willen belasten met hun eigen miserie.
Zeker wanneer iemand kanker heeft, gaan mensen de zieke soms ontwijken. Eigen slecht nieuws wordt verzwegen. Verdriet wordt kleiner gemaakt. Getypte berichten worden alsnog gewist, met “die heeft toch al zorgen genoeg” als achterliggende reden. Ja, je hebt gelijk. Maar we zijn veerkrachtig en kunnen meer aan dan je denkt. Jouw pietlullige probleem haalt mij eventjes weg uit mijn levensdreigende situatie. Dus alsjeblieft: vertel.
Trouwens, wie gespaard wordt, voelt zich niet automatisch beschermd. Ik voel me dan net buitengesloten, want ik word enkel gereduceerd tot mijn ziekte. Alsof ik door mijn kankerdiagnose niet meer mag deelnemen aan het leven van mijn omgeving. Enkel als het wéér maar eens over mij gaat. Maar wist je dit? Ik ben zoveel meer dan mijn kanker alleen. Misschien kan ik je zelfs waardevol advies geven? We dragen allemaal een rugzak. Het leven is geen competitie.
Natuurlijk komt dat sparen voort uit liefde en bezorgdheid. Niemand wil me nog extra pijn bezorgen. Maar geloof me: wat je ook zegt, niets zal me even hard raken als mijn eigen realiteit. En het gevoel dat gesprekken oppervlakkig blijven en altijd opnieuw bij mij uitkomen, stoort me nog meer. Ik verkies diepgang en conversaties die echt ergens over gaan. Hoe mooi is het als we elkaars pijn kunnen dragen? Het is niet de inhoud die telt, maar wel de echte connectie.
Misschien moeten we gewoon leren naast elkaar te leven. Allebei in onze eigen waarheid. Vraag niet altijd hoe het met mij gaat, maar vertel me ook iets over jou. Ik heb meer aan oprechte aanwezigheid dan aan voorzichtig zwijgen. We kwetsen net door afstand te nemen van de zieke, in plaats van een hem in zijn eigen waarde te laten. Blijf dichtbij en spaar mij niet.
Hartgenoot Ellen (38 – diagnoseleeftijd 32): “Gelukkig blijft mijn rol als mama bestaan. Mijn dochter blijft me nodig hebben.”
De mensen aan mijn zijlijn proberen me te beschermen door hun eigen zorgen te beperken. Het is een mooie vorm van liefde, maar het raakt me wanneer ze hun pijn wegduwen “omdat het bij mij erger is”. Als zieke val je al deels uit de maatschappij en wanneer mensen je dan alleen als de zieke zien, voel je je helemaal nutteloos. Echte verbondenheid ontstaat net wanneer we elkaars verdriet durven delen, zónder de zieke te sparen. Het zou me oprecht deugd doen om eens een ander te mogen ondersteunen.
Lees de column (als abonnee), elke zaterdag, ook in het weekendmagazine Billie als bijlage in de volgende kranten:
Column nr. 35:
- Het belang van Limburg: “Blijf dichtbij en spaar me niet”: Serap wil niet dat anderen hun eigen problemen verzwijgen | HBVL
- Het Nieuwsblad: “Blijf dichtbij en spaar me niet”: Serap wil niet dat anderen hun eigen problemen verzwijgen | Nieuwsblad
- Het gazet van Antwerpen: “Blijf dichtbij en spaar me niet”: Serap wil niet dat anderen hun eigen problemen verzwijgen | GVA